Een hakblok maken

In samenwerking met:

Wie regelmatig kookt, weet hoe vol het aanrecht kan staan. Ergens, tussen de potten en de pannen, moet je nog een plank kwijt om het vlees te snijden en nog één voor de groenten.

Een uitkomst is een hakblok. We zien zo'n meubel vaak bij vrienden. Maar ooit in je opgekomen om er zelf één te maken? 

Vurenhout zagen

Gebruik vurenhouten balken van 44 x 44mm (ongeveer 40m) en zaag deze in de volgende stukken:

  • 4 stukken van 870mm 
  • 8 stukken van 440mm
  • 2 stukken van 352mm 
  • 96 stukken van 300mm

Zaag eerst de langste stukken af, dan heb je het minste verlies. De poten zijn 870mm, plus 50mm van de zwenkwielen: dus totaal 920mm. Mocht je een voorkeur hebben voor een andere werkhoogte, dan pas je deze hoogte aan. 

Na het zagen schuur je alle splinters van de zaagsneden af. 

Onderdelen verbinden

Alle stukken worden aan elkaar gelijmd en worden geklemd. Om dit mogelijk te maken hebben we wat hulpmiddelen nodig. Ten eerste, een stelling waar de stukken op komen te staan en waar lijmklemmen onderdoor kunnen. Ten tweede, vijf stukken plaatmateriaal om alles mee te klemmen. Deze platen kan je maken van bijvoorbeeld restmateriaal MDF. Bekleed ze allemaal met vuilniszakken, zodat ze na droging van de lijm goed loskomen van het werkstuk. De vuilniszakken kan je met schilderstape vastplakken op het plaatmateriaal.

Er is een grondplaat nodig waar alles op komt te staan, met een afmeting van ongeveer 480 x 480 x 18mm. Verder 4 delen van ongeveer 420 x 280 x 18mm om de zijkanten van het werkstuk mee te klemmen. Voor het klemmen heb je 12 lijmklemmen van 500mm nodig. 

Het hakblok komt op zijn kop op de grondplaat te staan, die weer op de stelling staat. Op de kopse kant van de houten stukken zie je de jaarringen, die steeds haaks op elkaar moeten staan. Zo is de kans op scheuren in het werkstuk door de werking van het hout minimaal. 

Bouw voordat je gaat lijmen eerst het werkblad met de poten op, met alle jaarringen in de goede richting. Doe dit op een tafel naast de stelling. 

Leg op de plek waar je gaat lijmen een zeil, zodat overtollige lijm geen schade aan kan richten. Het lijmen van deze 100 onderdelen neemt nogal wat tijd in beslag. Daarom is het verstandig het lijmen goed voor te bereiden.

Er moet ook vlot worden doorgewerkt om alle delen binnen de droogtijd van lijm te voorzien, op de goede plek in de goede richting te zetten en in te klemmen. Draai de dop van de bus, breng de lijm met de kwast eenzijdig dun aan en verdeel de lijm goed. Zet vervolgens ieder onderdeel op de goede plek op de stelling. 

Klem alle onderdelen op elkaar met stukken plaatmateriaal en de lijmklemmen. Laat het geheel een dag drogen. 

Nu de plank. Let ook hier goed op de richting van de jaarringen om vervorming en scheuring van de plank te minimaliseren.

De plank wordt uit tien balkjes opgebouwd. Aan de buitenzijde komen de balken van 352mm en in het midden 8 balken van 440mm. De buitenste balken van de plank zijn korter zodat in de hoeken ruimte overblijft voor de poten van het hakblok. 

De balken worden met deuvels en houtlijm aan elkaar bevestigd. Teken hiervoor dwars over de balken de middenlijn, als hulp bij het overzetten van de deuvelgaten. Boor twee gaten van 10mm in één van de twee zijden van de balken die tegen elkaar komen te zitten. Boor deze gaten een aantal centimeters uit de kant en telkens net een centimeter meer of minder uit de kant. Let op dat je diep genoeg boort, zodat de deuvels goed passen.

Maak eventueel gebruik van de “diepte boorhulp” (zie foto hierboven) van het overzetsetje. Zet de gaten over met behulp van overzetpuntjes en boor ook deze gaten.

Doe een druppel houtlijm in de gaten en smeer lijm aan één van de vlakken die tegen elkaar worden verlijmd. Verdeel de lijm met een spatel. Zet de deuvels in de gaten en verbind de balken aan elkaar. Doe dit met alle tien de balkjes. 

Klem het geheel met lijmklemmen tussen afvalstukken hout. Klem ook nog twee balken over de plank om te voorkomen dat deze bol of hol komt te staan. Laat de plank een dag drogen. 

Afwerking

Wanneer de twee onderdelen droog zijn, kunnen alle kanten vlak worden geschuurd. Gebruik hiervoor een bandschuurmachine met grof schuurpapier of een haakse slijper met groffe schuurschijf. Een gewone vlakschuurmachine schuurt niet hard genoeg, zeker niet voor de kopse kanten. Doe dit bij voorkeur buiten of met behulp van een stofzuiger. Er komt namelijk erg veel stof vrij. Maak in ieder geval gebruik van een stofkapje. Schuur dan alle zijden met een vlakschuurmachine spiegelglad. 

De plank komt met het hart 15cm van de onderzijde van de poten. Teken op iedere poot op de twee buitenzijden een lijn, 15cm van de onderkant. Teken aan één kant 1cm boven deze lijn een boorgat af, alsook aan de andere kant 1cm onder deze lijn. Klem de poten vast aan de plank.

Maak door de poten tot in de plank een gat met een boor van 2mm en daarna met een scherpe metaalboor van 10mm op dezelfde plek een gat van 2cm diep. In dit gat kan de schroef verdwijnen. Breng houtlijm aan tussen de poten en de plank en schroef de plank vast met schroeven van 5 x 50mm. 

De schroefgaten kunnen worden opgevuld met kneedbaar hout of er kan een stukje rondhout van 10mm in het gat worden verlijmd. Schuur de opvulling van het schroefgat vlak. 

Vul oneffenheden en kieren op met kneedbaar hout, laat het drogen en schuur het glad. 

Schuur alle hoeken van het hakblok iets rond af.

Bevestig de zwenkwielen onder het hakblok met spaanplaatschroeven van 4 x 35mm. Boor de gaten eerst voor met een boor van 2mm en laat een druppel lijm in het boorgat vallen. Dit omdat schroeven in kophout niet echt een sterke verbinding opleveren.  

Behandel het hele hakblok met zonnebloem- of olijfolie. Breng de olie aan met een wegwerpkwast. Herhaal dit een paar keer totdat het hout niets meer absorbeert. Dit voorkomt dat er snijresten in het hakblok kunnen trekken. Gebruik geen tuinmeubelenolie, want dat bevat soms giftige stoffen. Laat de olie twee weken intrekken voordat u het hakblok gebruikt. Het hakblok kan je onderhouden door het af en toe opnieuw te schuren en vervolgens opnieuw te olieën. 

Schroef de ophangrails met rvs-spaanplaatschroeven aan het hakblok.

Materiaallijst

Materiaal

Gereedschap